Arsanızdan İzinsiz Yol Mu Geçti? Kamulaştırmasız El Atma Nedir ve Haklarınız Nelerdir?

Arsanızdan İzinsiz Yol Mu Geçti? Kamulaştırmasız El Atma Nedir ve Haklarınız Nelerdir?

By Gazel Hukuk Şubat 06, 2025

Türkiye’nin birçok bölgesinde arsa ve arazi sahiplerinin karşılaştığı en büyük hukuki mağduriyetlerden biri, idarenin (Belediyeler, Karayolları, DSİ vb.) özel mülkiyete izinsiz olarak müdahale etmesidir. Halk arasında “arsamdan yol geçmiş”, “tarlama elektrik direği dikilmiş” veya “belediye arsama park yapmış” şeklinde ifade edilen bu durum, hukuk dilinde Kamulaştırmasız El Atma olarak adlandırılır.

Peki, mülkiyet hakkınızın bu şekilde ihlal edilmesi durumunda yasal haklarınız nelerdir?

Kamulaştırmasız El Atma Ne Demektir?

Anayasamızın 35. Maddesi uyarınca mülkiyet hakkı güvence altındadır ve ancak kamu yararı amacıyla, bedeli peşin ödenerek ve usulüne uygun bir kamulaştırma işlemiyle sınırlandırılabilir.

Ancak idare, bazen resmi kamulaştırma prosedürlerini işletmeden, kamulaştırma bedelini ödemeden ve tapu sahibinin rızasını almadan taşınmaza fiilen el koyabilmektedir. Üzerine asfalt dökülmesi, istinat duvarı örülmesi, tesis veya bina yapılması bu fiili el atmaya en net örneklerdir. İdarenin bu eylemi, Yargıtay kararlarında açıkça “haksız fiil” olarak nitelendirilmektedir.

Arsa Sahibi Olarak Haklarınız Nelerdir?

Taşınmazınıza kamulaştırmasız el atıldığını öğrendiğinizde, çaresiz değilsiniz. İdareye karşı yürütebileceğiniz temel hukuki yollar şunlardır:

• Bedel Tespit ve Tahsil Davası (Tazminat): En yaygın ve kesin çözümdür. El atılan kısmın güncel serbest piyasa rayiç bedeli, uzman bilirkişilerce mahkeme aracılığıyla hesaplanır ve idareden yasal faiziyle birlikte nakden tahsil edilir.
• Müdahalenin Men’i ve Kal (Yıkım) Davası: İdarenin haksız işgalinin sonlandırılması ve yapılan tesisin/yolun yıkılarak arazinin eski haline getirilmesi talep edilebilir. (Ancak kamu yararının ağır bastığı tesislerde mahkemeler genellikle bedel ödenmesi yönünde karar vermektedir.)
• Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı): İdarenin taşınmazı kullandığı geçmiş 5 yıllık dönem için, arsanızı kullanamamanızdan doğan kira niteliğinde bir haksız işgal tazminatı talep etme hakkınız bulunmaktadır.

Kamulaştırmasız El Atma Davalarında Zamanaşımı Var mıdır?

Arsa sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri budur: “Yol yapılalı 15 yıl oldu, hala dava açabilir miyim?”

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları gereğince; fiili el atma davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre bulunmamaktadır. İdarenin haksız müdahalesi 20 yıl önce gerçekleşmiş olsa dahi, bugün güncel rayiç bedel üzerinden davanızı açabilir ve hakkınızı talep edebilirsiniz.

Süreci Neden Bir Uzmanla Yönetmelisiniz?

Kamulaştırmasız el atma davaları; tapu kayıtlarının incelenmesi, çap ve kroki analizleri, emsal taşınmaz araştırmaları ve teknik bilirkişi raporlarına yapılacak stratejik itirazlar gibi son derece teknik süreçler barındırır. İdarenin (Belediye veya Bakanlıkların) güçlü hukuk müşavirliklerine karşı hak kaybı yaşamamak ve taşınmazınızın gerçek değerini eksiksiz tahsil edebilmek için sürecin başından sonuna kadar Gayrimenkul ve İdare Hukukunda uzman bir avukat ile çalışmanız büyük önem taşır.

Gazel Hukuk Bürosu olarak, mülkiyet haklarınızın ihlal edildiği her türlü idari işleme karşı yanınızdayız. Arsanızın güncel durumunu değerlendirmek ve ücretsiz dosya incelemesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.